سفارش تبلیغ
صبا ویژن
دریافت کد خوش آمدگویی
سوسا وب تولز - ابزار رایگان وبلاگ
Coming soon...به زودی رازهای 3 گانه - کلی
سفارش تبلیغ
صبا ویژن

کلی

رازهاى سه گانه

حس کنجکاوى و ویژگى آینده نگرى و کمال جویى انسان، او را به شناخت گذشته، حال و آینده خویش رهنمون مى سازد، و در اعماق جانش، عشق سوزان و عطش پایان ناپذیرى را براى گشودن این رازهاى سه گانه پدید مى آورد.

او را بر مى انگیزد تا از سویى به مطالعه تاریخ پیشینیان دست یازد، و از شرایط معاصر تا اعماق تاریخ و تا سپیده دم آن، پیش رود، وقایع و حوادث نهفته در دل تاریخ و ماقبل تاریخ را، با شیوه ها و اسلوبهاى ابتکارى و تجهیزات مدرن، کشف کند و زیر ذره بین تجزیه و تحلیل برد، تا ضمن شناخت گذشته و کسب آگاهیهاى سودمند، درسها و تجربه هاى گرانبها و ارزشمندى را از فراز و نشیب، طلوع و غروب و پیشرفت تمدنها و فروپاشى جامعه ها و سلسله هاى پیشین، براى ساختن دنیاى نو و جامعه مطلوب و آفرینش تمدن دلخواه فراگیرد، و از دگر سو همین عوامل به علاوه بیم و امید، انسان را به تفکر عمیق و کاوش پى گیر درباره آینده وا مى دارد.

آیا آینده تاریخ، آینده اى است زیبا یا زشت؟ به هنجار و متعادل است، یا ناهنجار و کج و معوج؟ آیا آینده تاریخ روشن و تماشایى است؟ یا تیره و غمبار؟

آیا سرنوشت محتوم جامعه هاى انسانى همین است که حکومت مردم شایسته و برگزیده را تجربه نکند و همیشه در چنگال زور و فریب و سرکوب و خشونت دست و پا زند؟ آیا روند تاریخ به همین صورت ادامه خواهد یافت و ستم و بیداد همزاد و همراه انسان خواهد بود؟ یا سرانجام آرزوها و آرمانها و ایده آلهاى انسان تحقق خواهد یافت و فرداى زیبا و پیروزى دوست داشتنى طلوع خواهد کرد و روزگارِ بهتر آزادى و رهایى رخ خواهد گشود؟

پاسخى نویدبخش و امیدآفرین

پاسخ قرآن به این مسئله، امیدآفرین و نویدبخش است; در نگرش قرآن، رنج و اندوه انسان، ابدى نیست. ستم و بیداد هم، همزاد و همراه انسان نخواهد بود، و محکومیت و بندگى و اسارت انسان نیز همیشگى نیست. بر طبق قوانین و سُنن الهى، آنچه مایه رنج و درد و اسارت انسان و مانع حرکت تکاملى و اصلاحى و آزادى خواهانه اوست، محکوم به فناست و هر آنچه به سود بندگان شایسته خداست، درخشندگى و شکوه و پایندگى خواهد یافت.

پیروزى نهایى حق و عدالت و آزادى و حقوق بشر ـ که امرى است محتوم و تردیدناپذیر ـ سرانجام پرتوافکن خواهد گشت و ظلمت و سیاهى ظلم و جور و حق ناپذیرى و اصلاح ستیزى را نابود خواهد ساخت. بدین سان قرآن دریچه هاى امید و دروازه هاى نوید و اطمینان به آینده را بر روى قلبهاى سرد و یخ زده محرومان ملل مى گشاید و نسیم زندگى را در جان فسرده آنان مى دمد:

(فَأَمَّا الزَّبَدُ فَیَذْهَبُ جُفاءً وَ أَمّا ما یَنْفَعُ النّاسَ فَیَمْکُثُ فِی الاَْرْضِ کَذلِکَ یَضْرِبُ اللّهُ الاَْمْثالَ)[1]

«اما کفها و ناخالصیهاى روى آب، به کنارى پرتاب مى گردد و از میان مى رود، و اما آنچه به مردم سود مى رساند، در زمین مى ماند. خدا براى راهیابى مردم مثالها را این گونه مى زند.»

از نظرگاه قرآن این واقعیت، مسلم و قطعى است که حکومت نهایى، حکومت حق و عدل، خرد و شعور، آزادى و حقوق بشر و حکومت مورد رضایت هماره مردم است.[2]

از نظرگاه قرآن و اهل بیت، آینده جهان و جهانیان، آینده نابود شدن باطل و بیداد و سرانجامِ خوش پیروزمندانه از آنِ تقوا و تقواپیشگان و رعایت گران حقوق و آزادى و خشنودى مردم است; از آنِ شایستگى و صاحبان شایستگى و از آنِ داد و دادگران است.

مؤلف «المیزان» در این باره مى نویسد:

«کاوش عمیق در احوال کائنات نشان مى دهد که انسان نیز به عنوان جزیى از کائنات، در آینده زندگى و تاریخ خود به نهایت کمال خود خواهد رسید. آنچه در قرآن آمده است ـ که استقرار اسلام در جهان، امرى شدنى و قطعى است ـ در حقیقت تعبیر دیگرى است از این مطلب که انسان به کمال تام و تمام خود خواهد رسید.»[3]

فرجام شکوهمند تاریخ از دیدگاه قرآن

تاریخ چیزى جز بازتاب درگیرى پایدار و بى امان حق و باطل، عدل و ستم، یا آزادى و استبداد نیست. رویارویى طرفداران این دو، از سپیده دم حیات تاکنون به طور مداوم و در میدانهاى گوناگون جریان داشته و پیروزى و شکست دست به دست گردیده است.

در روند تاریخ، زمانها و مقاطع بسیارى پیش آمده است که حق و رهروان راه عدالت، در ضعف و فشار بوده و باطل و ستم، در فرمهاى مختلف، حتى در فرم مذهب سالارى مخوف و خشونت بارى در تاخت و تاز بوده اند; اما سرانجامِ تاریخ و کاروان انسانیت طبق خواست تاریخى خدا و سُنن او از آنِ حق و حق طلبان و آزادى خواهان است.

بر طبق قوانین و سنن الهى، آنچه مایه رنج و درد و اسارت انسان و مانع حرکت تکاملى و اصلاحى و آزادى خواهانه اوست، محکوم به فناست.

اینک به مطالعه و تدبر در انبوه آیاتى که بیانگر این سنت امیدبخش خدا و این خواست تاریخى آن قادر تواناى حاکم بر جامعه و تاریخ است، مى پردازیم:

1ـ قانون پیروزى حق بر باطل

قرآن، نویدگر این حقیقت است که در مبارزه طولانى و پردامنه حق و باطل، سرانجام حق و عدالت پیروز خواهد شد و باطل و بیداد، محتوم به اضمحلال و انهدام و فناست; چرا که نظام تکوین، نظام خیر و مهر و غلبه خیر و مهر بر شر و ظلم است و بر این اساس، فرجام نظام اجتماعى و آینده زندگى و تاریخ جامعه ها و تمدنها نیز فرجامى است که نظام عدل و توحید و مردم سالارى و مسئولیت پذیرى بر کفرگرایى و حق ستیزى و نظارت گریزى و طاغوت منشى پیروز خواهد گشت.

1ـ1ـ قرآن ضمن تأکید بر هدفمند بودن آفرینش و حرکت تاریخ، با یورش به پندار پوچى که آفرینش جهان، انسان و روند تاریخ را بیهوده و بازیچه مى پندارد، سنت یاد شده را بدین صورت انعکاس مى بخشد:

(وَ ما خَلَقْنا السَّماءَ وَ الأَرْضَ وَ ما بَیْنَهُما لاعِبینَ ... بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْباطِلِ فَیَدْمَغُهُ فَاِذا هُوَ زاهِقٌ وَ لَکُمُ الْوَیْلُ مِمّا تَصِفُونَ)[4]

«و ما آسمان و زمین را و آنچه میان آن دو پدید آمده است، به بازیچه و بیهوده نیافریدیم. اگر مى خواستیم بازیچه اى بگیریم، بى تردید آن را از نزد خود مى گرفتیم; بلکه ما حق را بر سر باطل و بیداد مى کوبیم، پس آن را درهم مى شکند و نابود مى سازد و باطل و بیداد نابود شدنى است; اما واى بر شما بیدادگران از آنچه وصف مى کنید!»

2ـ1ـ در سوره «رعد» در قالب مثال زیبایى، جریان حق و باطل و عدالت و ستم و سرنوشت محتوم آنها را به آب و کف روى آب تشبیه مى کند. همچنان که کف و ناخالصى بر روى آب، چهره مى گشاید و آب را ـ که مایه حیات و نشاط و طراوت و شور زندگى است ـ از دیده ها پنهان مى کند و با حرکت آب جولان مى دهد، باطل نیز بر دوش حق سوار و با حرکت حق، مسیر تاریخ را طى مى کند; اما همان گونه که کفها بر روى آب ناپایدارند و آنچه پایدار مى ماند، آب صاف و زلال است، سرانجام، باطلهاى کف گونه نیز محو و نابود مى گردند و حق و عدل و آزادى و آزادگى به سان آب جارى، دلهاى تشنگان را پرنشاط و کران تا کران هستى را جلوه گاه نورافشانى و چشم نوازى خویش خواهد ساخت:

(أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِیَةٌ بِقَدَرِها فَاحْتَمَلَ